LA VULPO KAJ CIKONIO
Iam sinjoro Vulpo elspezis monon, kaj invitis al vespermanĝo damon Cikonion.
La festeno estis eta kaj sen multaj preparaĵoj:
La galanto, por ĉiu peno, havis nur maldikan supon; li vivis tre ŝpareme.
Tiun supon li servis sur telero:
La Cikonio kun la longa beko ne povis kapti eĉ pecon, kaj la fripono ĉion englutis en momento.
Por venĝi tiun trompadon, post iom da tempo, la Cikonio lin invitis.
« Volonte, diris li, ĉar kun miaj amikoj, mi ne faras ceremoniojn. »
Ĝustatempe, li kuris al la loĝejo de Cikonio, sia gastigantino; li laŭdegis tre ŝian ĝentilecon; trovus la vespermanĝon ĝuste kuiritan:
Bona apetito ĉefe, Vulpoj ne mankas ĝin.
Li ĝojis pro la odoro de la viando tranĉita en malgrandajn pecojn, kaj kiun li kredis bongusta.
Oni servis, por lin embarasi, en vazo kun longa kolo kaj mallarĝa buŝo.
La beko de la Cikonio povis bone eniri; sed la muzzelo de la sinjoro estis de alia mezuro.
Li devis reiri malsata hejmen, honta kiel Vulpo, kiun kokino kaptus, kun kaŝita vosto, kaj kun oreloj malsupren.
Trompantoj, por vi mi skribas: Atendu la saman al vi.
La Korvo kaj la Vulpo
Sinjoro Korvo, sur arbo sidanta, tenis en sia beko pecon da fromaĝo.
Sinjoro Vulpo, per la odoro allogita, proksimume parolis al li tiamaniere:
« Ho! bonan tagon, sinjoro Korvo.
Kiom vi estas bela! Kiom vi ŝajnas al mi belega!
Sen mensogi, se via kantado kongruas kun via plumaro, vi estas la fenikso inter la loĝantoj de ĉi tiu arbaro. »
Ĉe tiuj vortoj la Korvo ne sin sentas pro ĝojo ; kaj por montri sian belan voyons li malfermas larĝan bekon, kaj lasas fali sian predaĵon.
La Vulpo ĝin ekkaptas, kaj diras:
« Mia bona sinjoro, lernu, ke ĉiu flatanto
vivas je la kosto de tiu, kiu lin aŭskultas:
Ĉi tiu leciono ja valoras fromaĝon, sendube. »
La Korvo, honta kaj konfuzita,
Ĵuris, sed iomete tro malfrue, ke oni lin ne plu kaptos tiamaniere.
MOSKITO KAJ SIA PATRINO
Juna moskito eliris ekstere por la unua fojo cele lerni flugi.
Je reveno hejme, la patrino de la juna moskito demandis, kiel estis via unua flugtago? La bebo moskito respondas al sia panjo kun ĝojo kaj la grandan rideton: "Kiam mi flugis super la kapon de ĉiu, li aplaŭdis por mi".
La patrino kun larmoj en la okuloj respondas "gloro al Dio, ke vi tuj revenis viva ĉar ĉi tiuj personoj ne aplaŭdis ĉar vi alflugis sed ĝuste ĉar ili volis mortigi vin".
Moralo de ĉi tiu rakonto:
- Inter kiuj aplaŭdas por vi kiam ĉio iras bone, estas tiuj, kiuj ne volas vidi vian sukceson.
- Tio, ke iu montras al vi beletan rideton aŭ brakumas vin ne signifas ke li amas vin.
- En via ĉirkaŭaĵo, estas tiuj, kiuj petas tage kaj nokte por ke vi neniam estu inter la gajnintoj kaj ke vi hejmoj en malriĉeco sed ili forgesas ke Dio la Plejpotenca ke vi amegas jam donis venkon al vi.
- Petu Dion ke li donu longan vivon al ĉi tiuj personoj kaj ili vidu vian feliĉon kaj proklamu ke via Dio estas bona kaj meritas esti adorata.
LA VULPO KAJ LA VIRKAPRO
Kapitano Vulpo iris kune kun sia amiko Virkapro plej alte kornita.
Ĉi tiu ne vidis pli malproksimen ol sian nazon ; la alia estis majstro pri trompado.
La soifo devigis ilin malsupreniri en puton.
Tie ĉiu el ili trinkis.
Post kiam ambaŭ abunde trinkis, la Vulpo diris al la Virkapro : « Kion ni faros, kamarado ?
Ne sufiĉas trinki, ni devas eliri el ĉi tie.
Levu viajn piedojn alten, kaj ankaŭ viajn kornojn ; metu ilin kontraŭ la muron. Laŭlonge de via spino
mi grimpados unue ; kaj poste, sur viaj kornoj altiĝante, helpe de tiu maŝino,
El ĉi tiu loko mi eliros, post kio mi eltiros vin. »
« Je mia barbo, diris la alia, tio estas bona ; kaj mi laŭdas la homojn prudentajn kiel vi.
Mi neniam, koncerne min, estus trovinta tiun sekreton, mi konfesas. »
La Vulpo eliris el la puto, lasis sian kamaradon, kaj faris al li belan predikon por admoni lin al pacienco.
« Se la ĉielo estus doninta al vi, diris li, bonkvalite tiom da prudento kiom da barbo sur la mentono, vi ne estus,malserioze,
Malsuprenirinta en tiun puton. Nun, adiaŭ, mi eliris.
Provu eliri mem, kaj faru ĉiujn viajn penojn :
Ĉar por mi, mi havas certan aferon kiu ne permesas al mi resti survoje. »
Moraleco :
Pri ĉio oni devas konsideri la finon.
LA KORVO KIU VOLIS IMITI LA AGLON
Fabelo de Jean de La Fontaine
La birdo de Jupitero forportis ŝafon.
Korvo, atestanto de la afero, kaj pli malforta je la lumboj, sed ne malpli avidema,
En tiu momento volis fari same.
Li rondiras ĉirkaŭ la grego, kaj elektas inter cent ŝafoj la plej grasan, la plej belan, vera ŝafo por ofero :
Oni ĝin rezervis por la buŝo de la dioj.
La lerta Korvo diris, rigardante ĝin avide :
« Mi ne scias kiu estis via nutristino ; sed via korpo ŝajnas al mi en mirinda stato :
Vi servos al mi kiel manĝaĵo »
Sur la blekantan beston je tiuj vortoj li ĵetas sin.
La laneca estaĵo pezis pli ol fromaĝo, kaj krome ĝia lano estis ekstreme dika,
kaj miksita proksimume same
Kiel la barbo de polifemo.
Ŝi tiel implikiĝis en la ungegojn de la Korvo,
ke la kompatinda besto ne povis foriri.
La paŝtisto venas, lin kaptas, lin kagegas bone kaj bele kaj donas lin al siaj infanoj por amuziĝi.
Oni devas mezuri sin ; la konsekvenco estas klara :
Malbone iras al la etaj ŝtelistoj fari la ŝtelistojn.
La ekzemplo estas danĝera logaĵo :
Ĉiuj homomanĝantoj ne estas grandaj sinjoroj ; kie la vespo pasis, la kulo restas.
Moraleco :
Oni devas mezuri sin laŭ siaj fortoj.
Ne imitu la grandulojn se vi ne havas iliajn kapablojn.
LA LEONO KAJ LA MUŜETO
« Foriru, mizera insekto, ekskremento de la tero » :
Per tiuj vortoj la Leono
unu tagon parolis al la Muŝeto.
La alia deklaris al li militon :
« Ĉu vi pensas, diris li al li, ke via titolo de reĝo timigas min, aŭ ke mi zorgas ?
Bovo estas pli potenca ol vi ;
Mi ĝin kondukas laŭ mia fantazio. »
Apud li finis tiujn vortojn, li mem eksonigis la atakon,
estis kaj la trumpeto kaj la heroo.
Komence li sin tenas malproksime ; kaj poste li atendas la okazon, kaj ĵetas sin sur la kolon de la Leono, kiun li preskaŭ frenezigas.
La kvarpiedulo ŝaŭmas, kaj lia okulo brilas ; li blekegas ; oni kaŝiĝas, oni tremas ĉirkaŭe :
Kaj tiu ĝenerala alarmo estas la verko de Muŝeto.
Muŝida nano en cent lokoj lin turmentas ; iutage li piketas la spinon kaj aliafoje la muzelon.
Iutage li eniras ĝis la fundo de la nazotruo.
La kolero tiam atingas sian pinton.
La nevidebla malamiko triumfas, kaj ridas vidante
Ke ne estas ungo nek dento en la kolera besto kiu povas devigi lin sangigi ĝin.
La malfeliĉa Leono sin mem disŝiras, faras resonadi sian voston ĉirkaŭ siaj flankoj, batas la aeron, kiu nenion kulpas, kaj lia ekstrema furio lin lacigas, lin abatas : jen li sur la dentoj.
La insekto el la batalo retiriĝas kun gloro :
Kiel li eksonigis la atakon, li sonigas la venkon, iras ĉien por anonci ĝin, kaj renkontas survoje la embuskon de Araneo ;
tie li ankaŭ renkontas sian finon.
Kion ni povas lerni el tio ?
Mi vidas du aferojn : Unu estas ke inter niaj malamikoj la plej timindaj ofte estas la plej malgrandaj ;
La alia, ke je grandaj danĝeroj iu povas eskapi, kaj pereas pro bagatelo.
Moraleco :
1. La plej malgrandaj malamikoj estas ofte la plej danĝeraj.
2. Oni povas venki grandajn malfacilaĵojn, sed faligi pro etaj aferoj.
LA RANO KIU VOLIS ESTI GRANDA KIEL BOVO
Rano vidis Bovon kiu ŝajnis al ĝi tre granda.
Ĝi, kiu ne estis pli dika entute ol ovo,
Ĵaluza, etendiĝas, kaj ŝveliĝas, kaj penadas,
por egali la beston je grandeco, dirante : "Rigardu bone, mia fratino ;
Ĉu sufiĉas ? diru al mi ; ĉu mi jam estas ?
- Ne ankoraŭ. Ĉu mi nun estas ? Tute ne. Ĉu nun ?
- Vi eĉ ne proksimiĝas." La kompatinda besteto.
Tiel ŝveliĝis ke ŝi krevis.
La mondo estas plena de homoj kiuj ne estas pli saĝaj :
Ĉiu burĝo volas konstrui kiel la grandaj sinjoroj,
Ĉiu malgranda princo havas ambasadorojn,
Ĉiu markizo volas havi paĝojn.
MORALECO :
La vanteco kaj ĵaluzo igas nin fari stultaĵojn.
Tradukis Honoré Sebuhoro
LA KURADO DE LA TESTUDO KAJ LA SERPENTO
Iam vivis saĝa viro sur monto. Iun tagon, dum li promenis sur la montaj altaĵoj, li renkontis testudon kaj serpenton.
Tiutage la saĝulo pripensis lecionon, kiun li deziris transdoni. Vidante la du bestojn, li havis ideon. Li alproksimiĝis al ili kaj diris:
Ni faru kuradon ĝis la pinto de la monto. La unua, kiu alvenos, ricevos donacon.
La testudo klinis la kapon kaj respondis:
Mi neniam povos venki. La serpento estas multe pli rapida ol mi.
La saĝulo ridetis al ĝi kaj respondis:
Ne gravas, kiu venkos. La plej grava estas provi kaj iri ĝis la fino.
La serpento, siaflanke, estis tre entuziasma. Ĝi estis certa, ke ĝi venkos la kuradon danke al sia rapideco.
La saĝulo metis la du konkurantojn sur la saman startlinion, por ke la kurado estu justa.
Pretigu vin... ek!
La testudo ekmoviĝis malrapide, paŝon post paŝo, dum la serpento rapide glitis laŭ la vojo.
Kelkajn metrojn poste, la testudo stumblis kaj falis. La serpento, kiu jam preterpasis ĝin, daŭrigis sian vojon sen eĉ returni sin.
Ŝajnis evidente, ke la testudo havas neniun ŝancon atingi la serpenton. Tamen io neatendita estis okazonta.
La horoj pasis.
La saĝulo, kiu atendis sur la montopinto, subite vidis la testudon alveni antaŭ li. Li restis kun la buŝo malfermita pro miro.
Kiel tio eblas? li demandis sin. La testudo ja estas multe pli malrapida ol la serpento!
Sed la serpento ankoraŭ ne alvenis.
La tempo denove kaj denove pasis, sen ia signo de la serpento. La saĝulo komencis demandi sin, ĉu ĝi forlasis la kuradon. Fine, li decidis malsupreniri laŭ la vojo por kompreni, kio okazis.
Post kiam li iris iom da distanco, li ekvidis ion, kio profunde surprizis lin.
Meze de la vojo, la serpento estis blokita inter du grandaj ŝtonoj, kun la kapo kaptita en mallarĝa pasejo.
La saĝulo tiam komprenis, kio vere okazis.
La serpento, dum ĝi antaŭeniris, renkontis tiun obstaklon kaj restis kaptita inter la ŝtonoj. Estante multe pli rapida, ĝi volis pasi tro rapide kaj fine restis blokita en mallarĝa pasejo.
La saĝulo komprenis, ke la testudo daŭrigis sian vojon malgraŭ sia malrapideco kaj siaj malfacilaĵoj, dum la serpento, tro certa pri si mem, eble fariĝis viktimo de sia hasto.
Li levis la okulojn al la monto kaj deklaris:
En la vivo, ni ĉiam finfine rikoltas tion, kion ni semas. Ne ĉiam rapideco, forto aŭ ekstera aspekto gravas. Kio vere gravas, estas daŭre antaŭeniri, sen damaĝi aliajn kaj sen lasi nian senpaciencon perdi nin.
Poste li aldonis:
Pli bone estas antaŭeniri malrapide, sed kun saĝo kaj persisteco, ol kuri senpripense kaj finfine fariĝi kaptito de propraj eraroj.
Moralo:
En la vivo, ne nepre tiu, kiu iras plej rapide, atingas plej malproksimen. Persisteco, pacienco kaj saĝo ofte valoras pli ol hasto. Antaŭeniru laŭ via propra ritmo, sen piedpremi aliajn sur via vojo.
LA LEONO KAJ LA MUŜETO
« Foriru, mizera insekto, ekskremento de la tero » :
Per tiuj vortoj la Leono
unu tagon parolis al la Muŝeto.
La alia deklaris al li militon :
« Ĉu vi pensas, diris li al li, ke via titolo de reĝo timigas min, aŭ ke mi zorgas ?
Bovo estas pli potenca ol vi ;
Mi ĝin kondukas laŭ mia fantazio. »
Apud li finis tiujn vortojn, li mem eksonigis la atakon,
estis kaj la trumpeto kaj la heroo.
Komence li sin tenas malproksime ; kaj poste li atendas la okazon, kaj ĵetas sin sur la kolon de la Leono, kiun li preskaŭ frenezigas.
La kvarpiedulo ŝaŭmas, kaj lia okulo brilas ; li blekegas ; oni kaŝiĝas, oni tremas ĉirkaŭe :
Kaj tiu ĝenerala alarmo estas la verko de Muŝeto.
Muŝida nano en cent lokoj lin turmentas ; iutage li piketas la spinon kaj aliafoje la muzelon.
Iutage li eniras ĝis la fundo de la nazotruo.
La kolero tiam atingas sian pinton.
La nevidebla malamiko triumfas, kaj ridas vidante
Ke ne estas ungo nek dento en la kolera besto kiu povas devigi lin sangigi ĝin.
La malfeliĉa Leono sin mem disŝiras, faras resonadi sian voston ĉirkaŭ siaj flankoj, batas la aeron, kiu nenion kulpas, kaj lia ekstrema furio lin lacigas, lin abatas : jen li sur la dentoj.
La insekto el la batalo retiriĝas kun gloro :
Kiel li eksonigis la atakon, li sonigas la venkon, iras ĉien por anonci ĝin, kaj renkontas survoje la embuskon de Araneo ;
tie li ankaŭ renkontas sian finon.
Kion ni povas lerni el tio ?
Mi vidas du aferojn : Unu estas ke inter niaj malamikoj la plej timindaj ofte estas la plej malgrandaj ;
La alia, ke je grandaj danĝeroj iu povas eskapi, kaj pereas pro bagatelo.
Moraleco :
1. La plej malgrandaj malamikoj estas ofte la plej danĝeraj.
2. Oni povas venki grandajn malfacilaĵojn, sed faligi pro etaj aferoj.
La Leono kaj la malgranda Kameleono
En granda savano vivis Leono, kiu kredis sin supera al ĉiuj bestoj.
Unu matenon, li ekvidis malgrandan Kameleonon sur branĉo.
« Kion vi faras tie, etega kreitaĵo? » demandis la Leono.
« Mi observas la mondon », respondis trankvile la Kameleono.
La Leono ekridegis.
« Mi, mi tremigas la tutan savanon. Vi, neniu rimarkas vin! »
La Kameleono ne respondis.
Kelkajn tagojn poste, ĉasistoj alvenis en la arbaron.
La Leono, tro fiera, blekis kaj kuris en ilian direkton.
Sed la ĉasistoj persekutis lin.
La Leono forkuris kaj kaŝis sin malantaŭ granda arbo.
La Kameleono, li, ŝanĝis koloron kaj konfuziĝis kun la arboŝelo.
La ĉasistoj pasis sen vidi lin.
Kiam la danĝero forpasis, la Leono demandis:
« Kiel vi faris por malaperi tiel? »
La Kameleono respondis:
« Mi ne bezonas esti la plej forta. Mi simple scias uzi tion, kion la naturo donis al mi. »
La Leono malleviĝis la kapon.
Moralo:
La forto altiras rigardojn, sed la saĝeco scias kiam necesas fariĝi diskreta.
LA KULTIVISTO KIU AKUZIS LA TERON
Estis iam, en vilaĝo ĉirkaŭita per grandaj ruĝaj ebenaĵoj kaj maljunaj baobaboj, kultivisto nomata Koffi.
Koffi posedis vastan kampon ĉe la enirejo de la vilaĝo. Ĉiujare, li semis tie maizon, milion kaj kelkajn vicojn de fazeoloj. Tamen, malgraŭ la riĉeco de sia tero, lia rikolto ĉiam estis malabunda. Kiam la aliaj kultivistoj plenigis siajn grenejojn, Koffi revenis hejmen kun nur kelkaj korboj.
Sed Koffi neniam riproĉis sin mem.
Unu jaron, post aparte malbona rikolto, li iris sub la interparolan arbon kaj komencis plendi antaŭ la maljunuloj.
— Estas la tero kiu estas malbona! li diris. Ĝi rifuzas doni tion kion mi konfidas al ĝi.
Maljuna saĝulo nomata N'Goma, kiu aŭskultis lin silente, demandis lin:
— De kiom da tempo vi laboras tiun teron?
— De sep sezonoj.
— Kaj kiom da fojoj vi riĉigis ĝin per sterko?
Koffi restis silenta.
— Kaj kiom da fojoj vi sarkis vian kampon antaŭ ol la fiherboj sufokis viajn plantojn?
La kultivisto malleviis la okulojn.
— Ne ofte...
La maljuna saĝulo daŭrigis:
— Kaj kiam la unuaj raŭpoj aperis, kion vi faris?
— Mi atendis ke ili malaperu.
Kelkaj maljunuloj interŝanĝis rigardojn. Sed Koffi defendis sin tuj:
— Tamen, la pluvo ankaŭ respondecas! Iuj jaroj, ĝi alvenas tro malfrue.
N'Goma ridetis milde.
— Vere. La pluvo ne ĉiam obeas la homon. Sed diru al mi, kiam via najbaro komencas plugi sian kampon ekde la unuaj pluvoj, kie vi estas?
— Mi estas ankoraŭ hejme.
— Kaj kiam li leviĝas antaŭ la kanto de la koko por kontroli siajn kultivaĵojn?
— Mi ankoraŭ dormas.
La maljuna saĝulo malrapide kapjesis. Poste li prenis manplenon da tero kaj lasis ĝin gliti inter siaj fingroj.
— La tero povas esti malriĉa, la pluvo povas esti malofta kaj la birdoj povas esti multaj. Sed tiu kiu faras nenion kaj ĉiam akuzas la aliajn neniam rikoltos tion kion li esperas.
Koffi ne ŝatis tiujn vortojn.
— Do, laŭ vi, ĉio estas mia kulpo?
— Ne, respondis N'Goma. Ĉio ne estas via kulpo. Sed ĉio kio dependas de vi estas via respondeco.
Tiuj vortoj restis longe en la menso de Koffi. La sekvan jaron, io ŝanĝiĝis. Ekde la unuaj pluvoj, li leviĝis antaŭ la sunleviĝo. Li purigis sian kampon, riĉigis la teron kaj zorge elektis siajn semojn. Kiam la unuaj folioj aperis, li kontrolis la plantojn ĉiun matenon. Kiam la raŭpoj alvenis, li agis tuj. Kiam la pluvo malfruis, li ne pasigis siajn tagojn plendante. Li serĉis kion li povis fari por protekti siajn kultivaĵojn.
La vilaĝanoj komencis rimarki lian ŝanĝon.
— Koffi laboras kvazaŭ la rikolto dependus tute de li! oni diris.
Alia respondis:
— Li fine komprenis ke eĉ se la homo ne komandas la ĉielon, li almenaŭ povas prepari sian teron.
Kelkajn monatojn poste, venis la tempo de rikolto. La kampoj de la vilaĝo estis rikoltitaj. Kaj ĉi-foje, Koffi revenis de sia kampo kun korboj tiel plenaj ke li devis peti helpon por transporti ilin. Li fariĝis unu el la plej prosperaj kultivistoj de la vilaĝo.
Li revenis tiam sub la interparolan arbon kaj kliniĝis antaŭ N'Goma.
— Mi komprenis, patro. Dum ĉiuj tiuj jaroj, mi akuzis la teron ĉar mi ne volis rigardi miajn proprajn erarojn.
La maljuna saĝulo ridetis.
— Jen kial via rikolto ŝanĝiĝis.
— Sed ĉu vere mia tero estis malbona?
N'Goma skuis la kapon.
— Ne. Estas via rigardo kiu fariĝis malbona. Vi ĉiam rigardis tion kion la aliaj ne faris por vi, anstataŭ rigardi tion kion vi mem povis fari.
Poste li aldonis antaŭ ĉiuj vilaĝanoj:
"La malbona kultivisto akuzas la teron; la bona serĉas kial lia rikolto estas malforta."
De tiu tago, ĉiufoje kiam vilaĝano venis plendi pri sia malfeliĉo, la maljunuloj demandis lin unue:
— Kaj vi, kion vi faris por ŝanĝi la aferojn?
Ĉar en la vilaĝo, oni komprenis ke oni ne ĉiam regas la pluvon, la venton aŭ la sezonojn. Sed ĉiu povas elekti kiel prepari sian kampon.
MORALO
La respondeca homo ne neas la malfacilaĵojn, sed li rifuzas fari el ili konstantan ekskuzon. Li rekonas tion kio eskapas de lia povo kaj laboras serioze pri tio kio dependas de li. Ĉar tiu kiu pasigas sian tempon serĉante kulpulon ofte forgesas serĉi solvon.
LA LUPO KAJ LA RUZO DE LA CIKONIO
Estis iam feroca lupo kiu decidis, unu tagon, iri ĉasi en la altaj herboj de la kamparo. Li antaŭeniris malrapide, dispremante la herbojn sub siaj piedoj, restante atenta al la plej eta movo. Li esperis ke malatenta predo aperos por ke li povu ataki ĝin surprize.
Subite, meze de la herboj, liaj okuloj rimarkis cikonion kiu ŝajnis sendefenda. La lupo alproksimiĝis silente. Sed la cikonio tuj rimarkis lian ĉeeston, ĉar la ombro de la predanto desegniĝis sur la tero. Ŝi tamen restis perfekte trankvila kaj diris al li per kvieta voĉo:
— Mi scias ke vi volas manĝi min, sed antaŭ tio, mi ŝatus proponi al vi interkonsenton.
Surprizita de tiu reago, la lupo demandis al ŝi:
— Kian interkonsenton vi volas proponi al mi?
La cikonio respondis:
— Akonpanu min ĝis mia hejmo. Mi simple ŝatus havi tempon por diri adiaŭ al mia familio antaŭ ol morti.
La lupo pripensis kelkajn momentojn, poste akceptis. Ili do ekiris flank-al-flanke.
Post momento de silento, la cikonio demandis:
— Kaj vi, lupo, ĉu vi havas familion?
La lupo respondis:
— Ne. Mi havas neniun.
La cikonio iomete malleviĝis la kapon antaŭ ol daŭrigi:
— Mi, mi havas familion kiu kalkulas je mi. Mi devas zorgi pri miaj idoj kaj gardi ilin. Se mi mortos hodiaŭ, mi forlasos ilin solaj en ĉi tiu mondo. Se nur mi havus lastan ŝancon revidi ilin...
Ŝia voĉo fariĝis pli milda kaj ŝia rigardo pleniĝis de malĝojo. Tamen, ŝi ne panikiĝis kaj ne provis fuĝi. Ŝi simple daŭrigis marŝi apud la lupo.
Iom post iom, la vortoj de la cikonio komencis tuŝi la koron de la predanto. Ju pli ŝi parolis pri sia familio, des pli la lupo sentis kompaton. Lia deziro voradi ŝin malpliiĝis ĉe ĉiu paŝo.
Fine, la cikonio diris al li:
— Lupeto, vi ŝajnas pli bona kaj pli malavara ol vi volas kredigi. Mi ne pensas ke vi kapablas mortigi min sciante ke mia familio suferos pro mia malapero.
Tiuj vortoj profunde tuŝis la lupon. Lia apetito tute malaperis. Por la unua fojo de longe, li sentis kulpon antaŭ predo. Post longa silento, li fine diris:
— Ĉu vi scias kion? Mi lasos vin foriri. Konsideru tion kiel duan ŝancon. Sed mi neniam plu volas revidi vin sur ĉi tiu vojo.
La cikonio, freneze ĝoja, dankis lin sincere. Poste ŝi disvolvis siajn grandajn flugilojn kaj ekflugis. Dum ŝi malproksimiĝis en la ĉielo, ŝi turniĝis lastan fojon kaj ĵetis al la lupo:
*"Tiu kiu kredas ke ĉio povas esti solvita per dentoj kaj ungegoj ankoraŭ ne komprenis ke la vortoj, la trankvilo kaj la inteligenteco povas esti pli potencaj ol la plej terura mordo."*
La lupo restis senmova, rigardante la cikonion malaperi ĉe la horizonto. Tiun tagon, li komprenis ke ekzistas bataloj kiujn la forto ne povas gajni, sed kiujn la saĝo povas malŝarĝi.
MORALO: La forto povas inspiri timon, sed la saĝo, la trankvilo kaj la parolo povas senarmigi eĉ tiun kiu ŝajnas la plej danĝera. Tre saĝa fabelo! Ĝi instruas ke parolo estas pli forta ol perforto tre grava leciono por nia tempo en Nord-Kivuo.
LA TRI MALKURAĜULOJ
La tri viroj volis forlasi ĉi tiun landon plenan de timigaj aferoj. Ili diris:
— Aliloke, en la aliaj landoj de la tero, eble ne estas vento, ne estas tondro, ne estas birdoj, nek muŝoj, nek raŭpoj. Tiam ni vivos trankvile tie. Ni foriru kune, ni povos helpi nin reciproke en kazo de danĝero.
Jen ili foriris. Baldaŭ ili devas enprofundiĝi en grandegan arbaron loĝatan de sovaĝaj bestoj: leonoj kun longaj kolhararoj, tigroj kun striita felo, panteroj, ŝakaloj, ĉiuj provizitaj per makzeloj kun longaj pintaj dentoj.
La arboj estis tre altaj, tre densaj, la padoj mallarĝaj kaj tre malhelaj. La tri viroj antaŭeniris malrapide, rigardante dekstren, maldekstren, haltante ĉe la plej eta bruo, tremante ĉe la plej eta ektremo de branĉo.
Subite, tie, antaŭ ili, kion ili vidas? Du, tri, kvar leonojn, grandegajn leonojn, malsatajn kaj muĝantajn.
Blua timo ekkaptas la vojaĝantojn: ili premiĝas unu kontraŭ la alia, nekapablaj fari plian paŝon, aŭ retiriĝi, aŭ kaŝi sin en la herboj.
La leonoj levas la orelon. Ili flaras la aeron ĉirkaŭ si, ili sentas la odoron de homo, de freŝa karno. Malrapide, ili stariĝas sur siaj piedoj, turniĝas momenton ĉirkaŭ la arboj, poste kun okulo fiksita rekte antaŭ si, alproksimiĝas al la tri viroj.
Tiuj ĉi premiĝas eĉ pli, ĉiu provante kaŝi sin malantaŭ siaj du kamaradoj. Kaj la leonoj nun estas tute proksime, tiel proksime ke oni aŭdas ilin spiri kaj jam grunti de plezuro.
Bone! Jen la fino kiun mi proponas por via fabelo .
Kaj la leonoj nun estas tute proksime, tiel proksime ke oni aŭdas ilin spiri kaj jam grunti de plezuro.
Tiam la unua viro ekkriis:
— Kuru!
Sed la dua diris:
— Mi ne povas! Miaj piedoj estas ligitaj de timo!
La tria fermis la okulojn kaj flustris:
— Se ni restas senmovaj, eble la leonoj ne vidos nin.
Sed la leonoj vidis ilin tre bone. Ili alproksimiĝis, flaris ilin... kaj subite, la plej granda leono ekridis per granda muĝo!
— Kion mi vidas? tri viroj kiuj timas eĉ sian propran ombron! Ni ne manĝas malkuraĝulojn! Ilia karno estas amara pro timo!
La leonoj foriris, lasante la tri virojn tremantajn sed vivantajn.
Longe ili restis senmovaj. Poste, hontaj, ili reiris al sia vilaĝo.
Sur la vojo, ili renkontis maljunulinon kiu portis lignon sur sia kapo. Ŝi demandis:
— Kial vi revenis tiel rapide? Ĉu vi ne trovis landon sen vento kaj sen muŝoj?
La tri viroj malleviĝis la kapon. La plej aĝa respondis:
— Ni komprenis ke ne ekzistas lando sen vento, sen tondro, sen danĝero. Kien ajn ni iros, estos timigaj aferoj.
La maljunulino ridetis:
— Prave! Sed kuraĝa homo ne serĉas landon sen timo. Li lernas vivi kun la vento, kun la tondro, kaj eĉ kun la leonoj. Vi fuĝis de muŝoj, kaj vi renkontis leonojn!
De tiu tago, la tri viroj restis en sia vilaĝo. Ili ne plu plendis pri la vento, nek pri la muŝoj, nek pri la raŭpoj. Kaj kiam la infanoj timis, ili rakontis sian historion kaj diris:
"Tiu kiu fuĝas de malgranda timo renkontos pli grandan timon. Pli bone estas alfronti sian timon tie kie vi estas."
MORALO:
Ne ekzistas loko sen malfacilaĵoj. Tiu kiu pasigas sian vivon fuĝante de malgrandaj problemoj neniam trovos pacon, ĉar li portos sian timon kun si ĉien. La vera kuraĝo ne estas vivi sen timo, sed lerni vivi malgraŭ la timo.
LA ELEKTO DE LA PLEJ INTELIGENTA
Estis iam fremdulo kiu posedis tri bestojn: kokon, azenon kaj katon. Tiu viro ricevis inviton iri al la reĝa familio kaj devis elekti unu el siaj tri bestoj por akompani lin.
Sed antaŭ ol fari sian elekton, li volis scii kiu el la tri estis la plej inteligenta. Li ĉefe ne volis trovi sin en embarasa situacio antaŭ la reĝeco. Li do devis trovi la plej ruzan kaj la plej saĝan el la tri.
La fremdulo tiam havis ideon. Li serĉis botelon da lakto kiu estis preskaŭ acidiĝinta. Ĝia malagrabla odoro estis tiel forta ke oni povis flari ĝin de malproksime. Li metis do la botelon en marmiton, poste iris serĉi la kokon, la azenon kaj la katon por koni ilian opinion pri tiu lakto.
Li vicigis la tri bestojn, kun la koko en unua pozicio.
La fremdulo demandis al la koko:
— Sinjoro koko, kion vi pensas pri ĉi tiu lakto?
La koko tuj faris grimacon de naŭzo kaj respondis:
— Mi trovas ĝin absolute abomena! Ĝi tre malbonodoras. Neniam mi trinkus ĝin!
Post aŭdi la opinion de la koko, estis la vico de la kato. La fremdulo demandis al li:
— Mia amiko kato, kion vi pensas pri la stato de ĉi tiu lakto?
Kiel la koko, la kato sulkigis la brovojn kaj montris esprimon de naŭzo. Li respondis:
— Ĉi tiu lakto estas abomena. Ĝi tre malbonodoras kaj ĝia aspekto estas vere naŭza. Jen kion pensis la kato.
Fine, estis la vico de la azeno. Ĉi tiu alproksimiĝis al la marmito. La fremdulo demandis al li:
— Kaj vi, azeno, kion vi pensas pri ĉi tiu lakto?
La azeno respondis nenion. Li simple observis la lakton, poste sin turnis. Surprizita, la fremdulo demandis al li:
— Kial vi diras nenion?
La azeno rigardis lin trankvile kaj respondis:
— Persone, mi preferas ne doni mian opinion. Eble ĉi tiu lakto ne plaĉas al mi, sed aliloke, iu povus esti malsata kaj konsideri tiun saman manĝaĵon kiel veran festenon. La saĝeco ne konsistas en havi opinion pri ĉio, sed scii kiam estas pli bone silenti, eĉ kiam io ne plaĉas al ni.
MORALO: La vera inteligenteco ne konsistas en paroli en ĉiu cirkonstanco. Ĝi konsistas ankaŭ en scii observi, pripensi kaj rekoni la momentojn kiam silento valoras pli ol opinio.
Tre bela! La azeno kiun oni ofte opinias stulta fariĝas la plej saĝa. Perfekta leciono pri silento kaj respekto.
LA KOKINO DE LA ORAJ OVOJ
Viro iras al la bazaro. Tie li trovas vendiston de ovoj. Li aĉetas de li dek ovojn por la modesta sumo de cent frankoj, ne unu cendon pli.
La viro komencas rompi la ovojn antaŭ la vendisto. En ĉiu ovo, li trovas oran bulon. Li petas denove dek ovojn kontraŭ cent frankoj, ne unu cendon pli.
La vendisto, esperante trovi oran bulon en ĉiu el la ovoj kiuj restis al li, rifuzas cedi al li aliajn ovojn. Li kolektas siajn ovojn kaj metas ilin en sian korbon; poste li iras al la bordo de la rivero de la vilaĝo. Li sidiĝas en la ombro de densa arbo, lulita per la brizo. Refreŝiĝinte tiel, li diras al si: "Ĉi tie, almenaŭ, estas bone. La ombro estas freŝa kaj la akvo ne estas malproksime. Se la aliaj ovoj enhavis oron, ne estas kialo ke tiuj kiuj restas al mi ne enhavu tiom, kaj eble, kun bonŝanco, iom pli".
Tiam nia homo pensas pri tio, kion li povus fari per sia oro, pri tio, kion li povus aĉeti per tiu oro kiu baldaŭ estos je lia dispono. Ekscitita de tio, kion montris al li lia imago, li diras al si: "Riĉa, mi estos. Almenaŭ, tio estas certa. Mi estos iu en la vilaĝo, la plej eminenta homo? Tiam, certe, la princinoj, la princoj, la granduloj de mia lando svatos min sendube". "Mi edziĝos kun la virinoj de mia elekto. Kial ne kun princino, la filino de nia reĝo? Ĉu mono ne malfermas ĉiujn pordojn? Kaj poste, kial plu prokrasti?"
En li, urĝa voĉo diras: "Ek! Kion vi ankoraŭ atendas? La riĉeco estas atingebla. Rompu viajn ovojn kaj vi rikoltos en ili oron, multan oron!".
Nia homo, kuraĝigita de tiu voĉo, ĵetis sur la teron ĉiujn siajn ovojn. Ili rompiĝis. Ili verŝis sur la sablon sian ovoblankon kaj ovflavon. Oran, estis nenie, eĉ ne la plej malgranda spuro.
Sed la kliento de antaŭe estis diskrete sekvinta la vendiston. Starante malantaŭ li, li diris al li: "Kial vi rompis ĉiujn ovojn?" La vendisto turnas sin, rigardas lin kaj diras: "Vi, por cent frankoj vi aĉetis dek ovojn kaj vi elprenis dek grandajn orajn bulojn. Kial vi kaj ne mi?"
La kliento de la vendisto respondis al li: "Kial mi?". "Mi kredas ke vi nun havas la brilan respondon. Vi eble pravis fari tion, kion vi faris. Estas home kaj mi komprenas vian reagon. Nur, mi konsilas al vi ne kredi ĉiam tion, kion viaj okuloj montras al vi, ĉar kelkfoje, en tio, kion vi vidas, kaŝiĝas la spirito de la maliculo kiu erarigas. La vivo ne estas ĉiam logika. Ĝi precipe ne estas farita el facileco. Mi volis provi vin. Mi ne estas homo.
Mi estas anĝelo. Por vi kaj por la tuta homa gento, jen mia mesaĝo: Tio, kio sukcesas al aliulo, povas ne sukcesi al si mem. Estas vero de ĉiuj tempoj, vi ĵus lernis ĝin je viaj kostoj. Ne imitu ĉion, kion vi vidas. Estas aferoj, kiujn oni vidas kaj kiujn oni ne povas kapti. Estas iluzioj kiuj pasas. Mi pagas al vi viajn ovojn je ilia reala prezo. Adiaŭ! Kaj oni ne plu kaptu vin."
La anĝelo disvolvis siajn flugilojn. Li forflugis en la bluan ĉielon, lasante konfuzita nian homon, iom tro kredema.
Moralo de Honoré Sebuhoro: Kio sukcesas al aliulo, ne nepre sukcesas al vi. Ne imitu ĉion,kion vi vidas, iuj aferoj estas nur iluzio.